گفتاردرمانی کودکان فلج مغزی

در دنیای پرچالش امروزه، کودکان با فلج مغزی نیازمند حمایت‌های ویژه و گفتاردرمانی متخصصانه هستند تا بتوانند در مسیر بهبود و توسعه خود پیش بروند. یکی از روش‌های حیاتی در این زمینه، گفتاردرمانی به عنوان یک ابزار کلیدی برای تحقق پتانسیل‌های گفتاری و زبانی این کودکان نقش مهمی ایفا می‌کند. این روش نه تنها به بهبود مهارت‌های گفتاری و زبانی کمک می‌کند بلکه در تسهیل فرآیند ارتباطی، خوردن، و بلع نیز تأثیرگذار است. در این مقاله، به بررسی اهمیت گفتاردرمانی برای کودکان فلج مغزی و نقش آن در ارتقاء کیفیت زندگی و توانمندی‌های این گروه اختصاص خواهیم داد.

چگونه گفتاردرمانی به کودکان فلج مغزی کمک می‌کند؟

اختلالات گفتاری در بین افراد مبتلا به فلج مغزی امری شایع است. به گونه‌ای که یک تحقیق انجام شده توسط پژوهشگران سوئدی در سال 2012 نشان داد که بیش از نیمی از کودکان مبتلا به فلج مغزی مشکلات گفتاری دارند.

بعضی از کودکان مبتلا به فلج مغزی مشکل در کنترل عضلات صورت، گلو، گردن و سر دارند. این ممکن است منجر به مشکلات در گفتار، جویدن و بلع گردد. همچنین ممکن است بر کل توانایی تعامل و یادگیری کودکان تأثیر بگذارد. افرادی که همچنین مشکل در شنیدن دارند، ممکن است با مشکلات در درک زبان گفتاری روبرو شوند.

هدف از گفتاردرمانی و زبانی بهبود گفتار و ارتباطات کودکان است، این به وسیله تقویت عضلات مورد استفاده برای گفتار انجام می‌شود. همچنین می‌تواند در درمان اختلالات جویدن مانند دیسفاژیا نیز مؤثر باشد.

مزایای گفتاردرمانی

گفتاردرمانی می‌تواند برای کودکان مبتلا به فلج مغزی بسیار مفید باشد.

هرچه کودکان در گفتار و ارتباط خود بهبود یابند، توانایی بهتری برای بیان نیازهای خود، به اشتراک گذاری افکارشان و تعامل با دیگران پیدا می‌کنند.

کودکان مبتلا به فلج مغزی که مشکلاتی در خوردن، جویدن و بلع دارند، ممکن است با مشکلات در رشد و حفظ وزن سالم مواجه شوند. گفتاردرمانی می‌تواند در حل این مسائل کمک کند و به کودک امکان بدهد تا به راحتی تغذیه لازم را بدست آورد. این موضوع کیفیت کلی زندگی آنها را بهبود بخشیده و استقلال آنها را افزایش دهد.

گفتاردرمانی می‌تواند در موارد زیر کمک کند:

  • طرز بیان
  • تلفظ
  • لکنت
  • گوش دادن
  • تن صدا
  • توسعه دایره لغات
  • درک کلمات
  • نام اشیاء
  • کنترل تنفس
  • جویدن
  • بلع
  • هماهنگی و قدرت عضلات گفتاری

مزایای گفتاردرمانی بهبود توانایی کودک در درک و استفاده از زبان را فراتر از حد می‌برد. ارتباط بسیار مهم است و تأثیرگذار بر سایر زمینه‌های توسعه است، از جمله توسعه شناختی، توسعه اجتماعی و عاطفی. هرچه کودک یاد می‌گیرد خود را بهتر بیان کند، مزایا آن در بسیاری از جنبه‌های دیگر زندگی و توسعه او مشاهده می‌شود.

گفتاردرمانی به این دلیل مفید است که می‌تواند:

  • آموزش و تشویق به یادگیری
  • توانایی حل مسائل را بهبود بخشد
  • استقلال را افزایش دهد
  • مهارت‌های خواندن و نوشتن را بهبود بخشد
  • توانایی بیان افکار و ایده‌ها را بهبود بخشد
  • کمک به اجتماعی شدن می‌کند
  • اعتماد به نفس را افزایش دهد
  • خجالت را کاهش دهد
  • کیفیت زندگی را بهبود بخشد
  • عملکرد و ایمنی بلع را بهبود بخشد

کودکان با انواع مختلف فلج مغزی ممکن است با مشکلات ارتباطی روبرو شوند که گفتاردرمانی می‌تواند در درمان آنها کمک کند.

مسائل گفتاری مختلف وابسته به هر نوع مختلف فلج مغزی به شرح زیر هستند:

اسپاستیک: کودکان مبتلا به فلج مغزی اسپاستیک معمولاً با حرکات دهانی کند و ناپریشان مشکل دارند که نیاز به تلاش زیادی دارند. گفتار آنها اغلب بدون دلیل روانی به نظر می‌رسد و صدای آنها به صورت تنگ و یا خش خش می‌آید.

آتوئید: افراد مبتلا به فلج مغزی آتوئید عمدتاً مشکل در کنترل عضلات صورت و زبان دارند. آنها همچنین مشکل در کنترل تنفس و حباب صدایی دارند و مشکلاتی در خوردن و تکان دادن دهان دارند.

آتاکسیک: آتاکسیک، که حرف زدن با  صداهای بسیار نازک است، در میان کودکان مبتلا به فلج مغزی آتاکسیک رایج است. گفتار آنها معمولاً با وقفه‌ها و شتاب‌ها مشخص شده است و همچنین مشکل در بلع دارند.

چه انتظاراتی از گفتاردرمانی داشته باشیم

گفتاردرمانی برای هر کودک مبتلا به فلج مغزی متفاوت است. در جلسه اول، گفتاردرمانگر نقشه‌ی ارزیابی اولیه عملکرد جسمی و شناختی کودک را انجام می‌دهد. این ارزیابی ممکن است شامل مرور پرونده پزشکی کودک، امتحان دهان و لثه، آزمون‌های شنوایی، ارزیابی گفتار، ارزیابی زبان، روان و ارزیابی شناختی باشد.

پس از ارزیابی‌های اولیه، گفتاردرمانگر می‌تواند تشخیص را انجام دهد و یک برنامه درمانی ایجاد کند. درمان معمولاً شامل تمریناتی است که به تناسب مشکلات خاص کودک در ارتباط یا بلع طراحی شده‌اند. دستگاه‌های ارتباطی کمکی و زبان اشاره نیز اغلب برای کمک به کودک در بیان خود مورد استفاده قرار می‌گیرند. این امور به ویژه در موارد شدیدتر، مانند زمانی که کودکان کاملاً غیرفعال هستند، بسیار مفید هستند.

تمرینات مورد استفاده در گفتاردرمانی

تمرینات متنوعی در گفتاردرمانی به کار می‌روند. برنامه درمانی هر کودک بر اساس چالش‌ها و نیازهای فردی او متفاوت خواهد بود.

به عنوان مثال، تمرینات رایج گفتاردرمانی شامل:

  • تراپی آرتیکولیشن: استفاده از کارت‌های زبان برای تمرکز بر صداهای خاص؛ تشویق کودکان به تولید صداها در حین نگاه کردن به آینه تا درک کنند چگونه دهانشان حرکت می‌کند.
  • تمرینات دمیدن: دمیدن حباب برای تقویت عضلات دهانی برای تولید صداهای خاص و تقویت عضلات شکمی برای کنترل تنفس.
  • تمرینات تنفس: کار کردن بر روی تنفس برای تقویت میزان هوا.
  • تمرینات فک: خوردن غذاهایی که نیاز به جویدن بیشتری دارند، مانند کرفس، سیب و هویج برای تقویت عضلات فک؛ تمرین باز کردن و بستن دهان با استفاده از عضلات فک.
  • زبان و ارتباط کلمه‌ها: استفاده از کارت‌های زبان با کلمات و صداهای مختلف نوشته شده بر روی آنها؛ یکپارچه سازی قطعات پازل حاوی کلماتی که با هم مرتبط هستند، مانند “جوراب” و “کفش”، “مسواک” و “خمیردندان”.
  • تمرینات بلع: انجام تمرینات بلع که شامل جمع آوری مایع یا ترشحات دهان در دهان و یکجا نوشیدن آن است. این به پیشگیری از سقوط غذا و مایعات به مجرای هوا کمک می‌کند. انجام “حرکت ماساکو” که عضلات پشت گلو را تقویت می‌کند.

گفتاردرمانی بر اساس سن

با گذشت زمان یا بهبود توانمندی‌های کودک، باید برنامه درمان گفتاری او با توجه به این تغییرات تنظیم شود. سه سال اول زندگی کودکان بسیار حائز اهمیت است، زیرا مغز آن‌ها در حال توسعه و رشد است و این امکان را فراهم می‌کند که اطلاعات گفتار و زبان را به‌راحتی دریافت کنند. مداخله زودهنگام به کودکان بهترین فرصت را می‌دهد تا به حداکثر توانمندی خود در توسعه و یادگیری برسند.

کودکان نوپا – درمان گفتار برای کودکان نوپا بر اساس بازی‌ها و اسباب‌بازی‌ها انجام می‌شود؛ تکرار صداها و کلمات، خواندن آهنگ‌ها و هنرهای دستی نیز جزء فعالیت‌های این درمان می‌شوند.

کودکان جوان – برای کودکان مدرسه‌رفته، تاکید بیشتری بر تعامل اجتماعی قرار دارد، هرچند از بازی‌ها و اسباب‌بازی‌ها همچنان استفاده می‌شود. درمان معمولاً شامل فعالیت‌های مختلفی برای ترویج ارتباطات است، مانند مکالمه برقرار کردن، صحبت کردن، تکرار صداها و کلمات و کمک به کارهای مدرسه‌ای کودک. درمان همچنین به کودک کمک می‌کند تا مهارت‌های اجتماعی خود را بهبود بخشد، مانند بالا نگه داشتن سر و حفظ تماس چشمی در حین گفتگو.

 

بهترین کلینیک گفتاردرمانی

گفتاردرمانگران، همچنین به عنوان متخصصان گفتار و زبان شناخته می‌شوند.  گفتاردرمانگران اغلب به صورت نزدیک با تیم درمانی کودک همکاری می‌کنند. که ممکن است شامل کاردرمانگران نیز باشد تا یک برنامه درمانی جامع ایجاد کنند.

در انتخاب گفتاردرمانگر، مهم است که یک فرد با تجربه در کار با کودکان مبتلا به فلج مغزی پیدا کنید. کلینیک حامی با سابقه درخشان اماده ارائه خدمات به شماست.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *